De vonk van Feest van de Geest
slaat dit jaar over naar Kampen

(door Maarten van Gemert) 
KAMPEN – Het Feest van de Geest vindt dit jaar ook in Kampen plaats. Het project speelt zich af op het grensvlak van kerk en kunst. Kerken en kunstenaars uit Kampen trekken samen op met Emmeloord waarnaar bij de vorige editie de vonk was overgeslagen. Geïnspireerd op de kerkarchitectuur en het Pinksterfeest presenteren kunstenaars dan nieuw werk in de kerken die daarvoor speciaal hun deuren openen.

Een inspiratiebijeenkomst vormde zaterdag 24 januari 2026 de aftrap voor het Feest van de Geest in de regio Kampen-Emmeloord. In beide plaatsen samen zullen 7 kerken en 24 kunstenaars gezamenlijk een kunstroute vormen. Geraart Westerink schetste uitgebreid de architectuur van de kerken alsmede enkele nadere aspecten. Genoeg stof tot inspiratie voor de aanwezige kunstenaars.

Begeesterd
Het tijdstip, de plaats van handeling en de spreker deden vermoeden dat het een kerkdienst betrof maar niets was minder waar. In de vroege ochtend leidde ds. Henk van Veldhuizen in de Lutherse Kerk het project in. Begeesterd vertelde hij als voorzitter van de landelijke werkgroep over het tweejaarlijkse Feest van de Geest. Van Veldhuizen staat vijftien jaar aan het hoofd van het bestuur. In die tijd heeft het project zich als een olievlek verspreid over de oostelijke provincies en van Groningen tot Zoetermeer. In 2002 vond de eerste editie plaats in Zuidwest-Drenthe, rondom Diever. Inmiddels doen zo’n honderd kerken mee en honderdvijftig kunstenaars. In 2024 sloot Emmeloord aan. De Kamper kunstenares Joke Beens haalde het nu naar Kampen toe.

Uitwisseling
Tussen Kampen en Emmeloord vindt ook uitwisseling plaats. Zo zullen de Kamper kunstenaars Henk Jans en Ellen van der Schaaf (Stichting Artistique) in de Noordoostpolder exposeren. In oktober bezochten de kunstenaars, samen met de plaatselijke werkgroep, de kerken. Die presenteerden zich kort waarna de kunstenaars hun kerk van voorkeur konden opgeven. Ieder kreeg zijn eerste voorkeur toegewezen. In Kampen doen de Westerkerk mee plus de Buitenkerk, de Lutherse Kerk, de Open Hof en De Levensbron. In Emmeloord doet de Nieuw Jeruzalemkerk weer mee en nu ook De Vermaning.
Voorgangers waren ook uitgenodigd en diverse predikanten, van wie de kerk meedoet, luisterden de geboeid toe.

Joke Beens vertelt over haar betrokkenheid bij het evenement (foto: Hans Hollestelle)

Architectuur
Het bijbelverhaal van Pinksteren staat centraal tijdens het Feest van de Geest. Met een geluid als een hevige windvlaag werd de Heilige Geest, als Gods helper, uitgestort over de leerlingen van Jezus Christus. Boven hun hoofden verschenen vlammetjes en plots konden de toeschouwers hen ieder in hun eigen taal verstaan. „Het was geen dictaat,” benadrukte Van Velthuizen, „want er was zelfs ruimte voor opmerkingen uit het publiek dat de leerlingen dronken waren.”
De andere inspiratiebron voor de kunstenaars is de architectuur van de kerken. Westerink schetste kort alle deelnemende kerken aan de hand van hun architectuur, het hoogste punt, de ingang, de plek van de voorganger en van de toehoorder, de muziek en de toegepaste kunst. In veel kerken schuilt veel meer symboliek dan op het eerste gezicht lijkt.

Openstelling
In de periode tussen Hemelvaart en Pinksteren zijn de zeven kerken open voor het publiek. Evangelisatie is geen achterliggend doel. Het Feest van de Geest is een ontmoeting tussen beeldende kunst, Pinksteren en de architectuur van de kerkgebouwen. Half mei wordt het evenement geopend in de Open Hof. Zijdelings worden nog externe partijen erbij betrokken zoals de Marnixschool en het Taalpunt. De aftrap bood genoeg inspiratie om de vonk van het Feest van de Geest. Kampen is nu ook geraakt.

Geraart Westerink schetste diverse aspecten van kerkarchitectuur (foto: Maarten van Gemert)