Zalk krijgt weer tarwe uit eigen molen en tarwe van eigen bodem
· leestijd 2 minuten Algemeen(door Maarten van Gemert)
ZALK – Binnenkort is er bij de boerderijwinkel in Zalk tarwe van eigen bodem verkrijgbaar. Letterlijk van eigen bodem duurt nog even maar in ieder geval zelf gemalen tarwe. Molen ’De Valk’ in Zalk maalt op dit moment alleen maïs voor diervoeding. In de winkel onderin, die drie jaar geleden op bijzondere wijze werd geopend, de molen komt voor menselijke consumptie een maalkoppel voor tarwe. Gerben van Gelder, één van de vrijwillige molenaars, vindt het fantastisch.
Vroeger kende de molen twee maalkoppels maar die voor tarwe werd lang geleden eruit gehaald omdat deze overbodig was. De inmiddels afgetreden voorzitter van Dorpsbelangen Zalk vernam dit van Van Gelder. Hij ging de uitdaging aan om tarwemaling door de Zalker molen weer in oude luister te herstellen. Daarnaast beijvert Jan van Raalte namens Dorpsbelangen zich voor een eigen graanakker voor het dorp en de molen.
Boerderijwinkel
De koren- en pelmolen uit 1860 in Zalk is één van de beeldbepalende elementen van het dorp. Ruim vier jaar geleden is de molen geheel gerestaureerd. In januari 2021 werden de oude molenroeden verwijderd waarna een week later de nieuwe wieken kwamen. Het werd een klein spektakel hoe die met groot transport aangevoerd werden en rechtstreeks vanaf de vrachtwagen in de askop gestoken werden. In november 2022 volgde de opening van de nieuwe boerderijwinkel. Daarin worden producten verkocht van eigen bodem en uit de streek. Een enthousiaste groep vrijwillig(st)ers gooit elke zaterdagmorgen de deuren los. Tot op heden wordt er tarwe verkocht van molen d’Olde Zwarver in Kampen. Tijdens zijn voorzitterschap van Dorpsbelangen Zalk rees bij Ray Haze het idee om weer zelf tarwe te malen, als in oude tijden. Daar hoefde Gerben van Gelder niet lang over na te denken. In 2016 werd hij aangesteld als molenaar van ’De Valk’. Op de leeftijd van achttien jaar was hij toen de één-na-jongste molenaar van Nederland.
Zoektocht
Het kostenplaatje voor een nieuw maalkoppel in de molen bleek met €36.000 heel hoog te liggen. Daarvoor hoefde ze in Zalk niet aan te kloppen bij gemeente Kampen, eigenaar van de molen. Een zoektocht naar sponsoren liep op niets uit. Er werd niet voldaan aan de eisen van het RCE, de Provincie en het Molenfonds. Laatstgenoemde was eventueel wel bereid om kostenloos een fondsenwervingsactie (crowdfunding) op te zetten.
Toen vernam Van Gelder, op bezoek bij collegamolenaars in Hattem, dat zij gebruik maakten van een (verplaatsbaar) elektrisch maalkoppel. Deze was afkomstig uit Oostenrijk en aldaar verkrijgbaar in diverse maten. De drie vrijwillige molenaars van ’De Valk’ kozen voor een maalkoppel met stenen van 74 cm doorsnede waarmee je per uur 150 kilo tarwe kunt malen. Inmiddels is het maalkoppel uit Oostenrijk aangeschaft, geleverd en geïnstalleerd in de molenwinkel. Tijdens Monumentendag op dertien september wordt de noviteit officieel in gebruik genomen.
Vrijwilligsters in de boerderijwinkel naast het maalkoppel (foto: Ray Haze)
Duurzaamheidsfonds
De kosten van dit maalkoppel à €10.000 bleken wel haalbaar. Vereniging Dorpsbelangen Zalk droeg €1000 bij en het Duurzaamheidsfonds Windmolenpark Hattemerbroek (DWH) willigde een aanvraag voor subsidie in. Deze stichting, gelieerd aan de windmolens langs de N50 die enkele jaren geleden eindelijk gerealiseerd werden, verdeelt jaarlijks €24.000 onder de drie kernen Hattemerbroek, ’t Zand en Zalk. De kernen kunnen twintig jaar lang jaarlijks subsidie aanvragen voor een maatschappelijk of duurzaam project.
Zaterdag 13 september is iedereen uitgenodigd om het nieuwe maalkoppel (in bedrijf) te zien. Dan is het Monumentendag, opent de monumentale molen haar deuren en vindt in Zalk ook de streekmarkt plaats. Voor tarwe kan men dan in de molen terecht. Zelf gemalen.
